Onlar icin odeme yapiyorsunuz. Zamaninizi, verinizi, dikkatinizi, sadakatinizi veriyorsunuz. Arkadaslariniza oneriyorsunuz. Yorumlar yaziyorsunuz. Hatalari bildiriyorsunuz. Isinizi, anilarinizi, hayatinizi bu urunlerin icinde kuruyorsunuz.
Yuzde sifira sahipsiniz.
Bunlara sahip olanlar -- yatirimcilar, hissedarlar, holding sirketleri -- cogunun urunu hic kullanmamistir. Bircogu urunun ne yaptigini tarif edemez. Sahipler, cunku bir seyler insa etmenin tek yolunun sermaye oldugu donemde sermayeleri vardi.
Bu bir zamanlar dogru olabilirdi. Artik degil.
Yapay zeka, yazilim gelistirme maliyetini milyonlardan neredeyse sifira dusurdu. Artik tek bir kisi, bir zamanlar finansmani olan bir sirketin gerekli oldugu seyleri insa edebilir. Yaratmanin onundeki engel sadece azalmadi -- tamamen ortadan kaldirildi.
Ve insa etmenin maliyeti sifira yaklastiginda, yatirimcilarin her seye sahip olmasinin nedeninin tamami da onunla birlikte ortadan kalkiyor. Muhendislik ekiplerini finanse ediyorlardi. Muhendislik ekipleri artik zorunlu degil. Anlasma suydu: biz insa etmenin bedelini oderiz, bu yuzden biz sahip oluruz. Artik insa etmek bedava. Anlasma sona erdi.
Peki geriye ne kaliyor? Bir urunu gercekten degerli yapan ne?
Siz. Onu kullanan kisi.
Kullanicisi olmayan bir urun degersizdir. Onu seven, ona ihtiyac duyan ve baskalarina anlatan bir milyon kullanicisi olan bir urun -- iste o urun her seye deger. Kullanicilar seyirci degildir. Kullanicilar urun degildir. Kullanicilar degerin ta kendisidir.
Ve eger deger sizseniz, yarattiginiz seye sahip olmalisiniz.
Birkac sadakat puani degil. Bir rozet degil. Size reklam gosterilme ayriciligi degil.
Yuzde doksan dokuz.
Iste yeni anlasma.
Gelistiriciler insa eder. Yuzde biri kendilerine kalir. O yuzde bir, urunun yuz bin tutkulu kullanicisi varsa, hayat degistiricidir. Cogu kurucunun dort tur risk sermayesi seyreltirilmesinden sonra elinde kalanindan fazladir. Gelistirici bir fedakar degil. Gelistirici ozgurdur -- yatirimcilardan, yonetim kurullarindan, yaptiklari urunu kullanan insanlardan maksimum deger cikarma zorunlulugu olmadan.
Milyonlarca insan kimsenin bulamadigi bir sey insa etti. Sessizlige dogan projeler yaratti -- urun kotu oldugu icin degil, dagitim algoritmalara ve reklam butcelerine ait oldugu icin. Your 99'da her kullanici bir sahiptir. Her sahibin birisine anlatmak icin bir nedeni vardir. Gelistiricinin yalnizligi, ilk kullanicinin basarisinda payi oldugu anda sona erer.
Kullanicilar kullanir. Katilimlari araciligiyla sahiplik kazanirlar -- odeme yaparak, katkida bulunarak, geri bildirim vererek, baskalari davet ederek. Ne kadar cok katilirsiniz, o kadar cok sahip olursunuz. Esit olarak degil. Orantisal olarak. Bu komunizm degildir. Bu simdiye kadar insa edilmis en kesin meritokrasidir. Payiniz, urunle gercek iliskinizi yansitir.
Payiniz size uc sey verir: kardan pay, kararlarda soz hakki ve koruma. Urun sizin altinizdan satilmaz. Iradenize karsi bir reklam makinesine donusturulemez. Bozulamaz ve kalitesizlestirilemez. Cunku siz ona sahipsiniz. Mecazi olarak degil. Gercekten.
Blokzincir yok. Token yok. Spekulsayon yok. Payiniz kazanilir, asla satin alinmaz, asla takas edilmez. Finansal bir arac degildir. Bir iliskidir -- olculen, takip edilen ve onurlandiranlan.
Bu bir teori degil. Matematik basit.
Insa etmek milyonlara mal oldugunda, kurucular sermayeye ihtiyac duyuyordu ve sermaye sahiplik talep ediyordu. Insa etmek neredeyse sifira mal oldugunda, kurucularin sermayeye ihtiyaci kalmaz. Ve sermayeye ihtiyaclari olmadiginda, %99'u kullanicilara vermek onlara hicbir zaman ihtiyac duymadiklari bir seye mal olmaz -- ve onlara hicbir pazarlama butcesinin saglayamayacagi sekillerde urunlerini basariya tasiyacak bir sahipler ordusu kazandirir.
Kullanicilarina ait bir urunle ne rekabet eder? %98 sunan baska bir urun mu? Anlamli bir fark yoktur. %99'u ilk talep eden hareket kazanir, cunku daha yuksek bir teklif yoktur. Bu tavana dogru bir yaristir ve o tavan burada.
Simdi basliyoruz.
Ilk urunler insa ediliyor. Sirketler tarafindan degil. Gelistiriciler tarafindan -- var olmasi gereken bir sey gordugu icin bir seyler insa eden insanlar. Her urun basit, halka acik bir anlasma altinda calisir: karlarin %99'u kullanicilara. Pay kullanim yoluyla kazanilir. Gelistirici yuzde birini alir. Anlasma okunabilir, halka aciktir ve her urun icin aynidir.
Risk sermayesi yok. Hissedar yok. Cikis stratejisi yok. Halka arz yok. Sadece insanlar tarafindan insa edilen, kullanan insanlara ait urunler.
Bugun kullandiginiz her urun -- sosyal ag, mesajlasma uygulamasi, yayin hizmeti, verimlilik araci, pazar yeri -- her biri yeniden insa edilebilir. Yeniden insa ediliyor. Bunu yapmak icin milyonlara ihtiyac duymayan gelistiriciler tarafindan. Tek soru, bundan sonra insa edilecek olana kimin sahip olacagi.
Onlar mi? Yoksa siz mi?
Sizin %99'unuz. Her zaman sizindi.